فرش بزرگمهر
فرش 700 شانه بزرگمهر
فرش وینتیج (کهنه نما)
فرش یکی از مهم ترین عناصر دکوراسیون در خانه های ایرانی است و قرن هاست که جایگاهی ویژه در فرهنگ و هنر ما دارد. اما خرید یا نگهداری فرش تنها به زیبایی و طرح آن محدود نمیشود. اگر قصد داشته باشید فرشی اصل، مرغوب و متناسب با نیاز خود انتخاب کنید باید با زبان و اصطلاحات رایج در این حوزه آشنا باشید؛ بهتر است ادامه این مطلب از فرش هایپرکارپت را از دست ندهید!
آشنایی با ۲۰ اصطلاح رایج و تخصصی فرش
بسیاری از خریداران هنگام مراجعه به فروشگاه های فرش با واژه هایی روبهرو میشوند که شاید در نگاه اول پیچیده به نظر برسد. شناخت این اصطلاحات کمک میکند درک دقیق تری از کیفیت، بافت، نقش و حتی ارزش یک فرش داشته باشید. در ادامه با بیست اصطلاح پرکاربرد و تخصصی فرش آشنا میشویم که دانستن آنها انتخابی مطمئن تر و خریدی آگاهانه تر را برای شما به همراه دارد.
اصطلاحات ساختار و بافت فرش
چله یا تار، ریشه اصلی بافت فرش به شمار میرود. این نخ های عمودی روی دار قالی کشیده میشوند و پایهای برای گره ها هستند. اگر چله محکم و یکدست نباشد، استحکام کل فرش زیر سؤال میرود.
پود، نخ هایی هستند که در جهت افقی بین ردیفهای گره عبور داده میشوند. وجود پود باعث استحکام و انسجام فرش میشود. در فرش های دستباف معمولاً از پود نازک و پود کلفت به صورت ترکیبی استفاده میشود.
تراکم یکی دیگر از اصطلاحات کلیدی است. منظور از تراکم، تعداد گره ها در واحد سطح فرش است. تراکم بالا نشانه ظرافت، استحکام و کیفیت بیشتر است، اما در عین حال زمان و هزینه بافت را هم افزایش میدهد.
شانه اصطلاحی است که بیشتر در فرش ماشینی به کار میرود و نشاندهنده تعداد گره های عرضی در هر متر است. هرچه تعداد شانه بیشتر باشد، طرح و نقشه فرش ریزتر و شبیهتر به فرش دستباف خواهد بود.
رج به تعداد گره های زده شده در یک عرض مشخص فرش دستباف اشاره دارد. وقتی گفته میشود فرشی «۴۰ رج» است، به این معناست که در هر هفت سانتیمتر ۴۰ ردیف گره وجود دارد. رج بالا، نشاندهنده ظرافت بیشتر است.
اصطلاحات ساختار و بافت فرش
اصطلاحات ظاهری و تزئینی فرش
ترنج، نقشی دایرهای یا بیضی شکل است که معمولاً در مرکز فرش قرار میگیرد. این بخش مهم ترین قسمت در طراحی بسیاری از نقشه های ایرانی به شمار میرود و جلوهای خاص به فرش میبخشد.
حاشیه، نوار هایی هستند که دور تا دور فرش را احاطه میکنند. وجود حاشیه باعث انسجام و زیبایی بصری نقشه میشود. در فرش های ایرانی معمولاً یک حاشیه اصلی و چند حاشیه فرعی وجود دارد.
لچک، گوشه های طراحیشدهای هستند که در چهار طرف زمینه فرش قرار دارند. ترکیب لچک و ترنج از رایجترین سبکهای طراحی در فرش ایرانی است.
زمینه همان بخش اصلی و میانی فرش است که نقشها و نقوش اصلی روی آن بافته میشود. رنگ و طرح زمینه معمولاً بیشترین تأثیر را در زیبایی کلی فرش دارد.
خامه، به نخ های رنگی گفته میشود که برای بافت گرهها به کار میروند. کیفیت خامه و نوع رنگرزی آن تأثیر مستقیمی بر زیبایی و ماندگاری فرش دارد.
اصطلاحات مربوط به تعمیر و جزئیات فنی
ریشه، ادامه نخهای تار یا چله است که در دو انتهای فرش دیده میشود. علاوه بر زیبایی، ریشه باعث جلوگیری از باز شدن گرهها میشود.
شیرازه به لبههای کناری فرش گفته میشود که معمولاً با نخ های ضخیمتر پیچیده یا دوخته میشود. این بخش از آسیبدیدگی کنارههای فرش جلوگیری میکند.
لوار، نواری باریک در حاشیه فرش است که نقش تکمیلکننده دارد. هرچند در نگاه اول ساده به نظر میرسد اما بخشی از هویت طراحی فرش محسوب میشود.
مقاط اصطلاحی کمتر شناختهشده است و به بخشهایی از فرش گفته میشود که برای ترمیم یا تغییر در اندازه بریده و دوباره بافته میشوند.
رفوگری هنر ترمیم و بازسازی بخش های آسیبدیده فرش است. رفوگر ماهر میتواند قسمت های پاره یا سوخته فرش را به گونهای ترمیم کند که تقریباً غیر قابل تشخیص باشد.
اصطلاحات طراحی یا نقوش فرش
اصطلاحات طراحی یا نقوش فرش
نقش ختایی، از قدیمی ترین نقوش ایرانی است که با گلها و برگ های اسلیمی ترکیب میشود. این نقش در بسیاری از فرشهای اصفهان و کاشان دیده میشود.
نقش گل، یکی از رایج ترین طرحها در فرش های ایرانی است. گلهای ریز و درشت در زمینه یا حاشیه فرش بافته میشوند و جلوهای طبیعی و چشمنواز ایجاد میکنند.
بوتا یا بته، نقشی قطرهمانند است که نمادی از سرو خمیده یا شعله آتش محسوب میشود. این طرح یکی از شناختهشدهترین نقوش ایرانی است که در شالهای کشمیر و فرشهای کرمان نیز به کار میرود.
هراتی یا ماهی درهم، از نقوشی است که با تکرار یک گل مرکزی و چهار برگ اطراف آن شکل میگیرد. این طرح به دلیل سادگی و هماهنگی، در بسیاری از فرش های نواحی مختلف ایران رایج است.
نتیجهگیری
آشنایی با اصطلاحات فرش تنها برای کارشناسان یا فروشندگان کاربرد ندارد. حتی اگر به عنوان خریدار عادی وارد فروشگاه فرش شوید، دانستن مفاهیمی مانند چله، تراکم، رج یا ترنج باعث میشود انتخابی دقیقتر داشته باشید. وقتی تفاوت میان شانه و تراکم را بدانید، یا با مفهوم حاشیه و زمینه آشنا باشید، دیگر صرفاً به زیبایی ظاهری بسنده نمیکنید بلکه کیفیت، اصالت و ارزش واقعی فرش را هم در نظر میگیرید. در نهایت، شناخت این اصطلاحات به شما کمک میکند سرمایهگذاری هوشمندانهتری انجام دهید و فرشی انتخاب کنید که هم با دکوراسیون خانه هماهنگ باشد و هم ماندگاری بالایی داشته باشد.
اگر به دنبال خرید فرشی اصیل، باکیفیت و متناسب با سلیقه خود هستید، هایپرکارپت انتخابی مطمئن برای شماست. با تنوعی بینظیر از فرشهای ماشینی و دستباف، مشاوره تخصصی و تضمین اصالت کالا، در هایپرکارپت میتوانید بهترین گزینه را برای خانهتان پیدا کنید. همین امروز وارد وبسایت هایپرکارپت شوید و تجربهای متفاوت از خرید فرش داشته باشید.
سوالات متداول درباره اصطلاحات تخصصی فرش
1- چله و پود چه تفاوتی دارند؟
چله نخ های عمودی فرش هستند که اسکلت اصلی بافت را تشکیل میدهند، در حالی که پود نخهای افقی است که بین ردیفها قرار میگیرد و به انسجام و استحکام فرش کمک میکند.
2- شانه و تراکم در فرش ماشینی چه مفهومی دارند؟
شانه تعداد گرههای عرضی در هر متر است و تراکم تعداد گرهها در طول فرش را نشان میدهد. هرچه شانه و تراکم بالاتر باشد، طرح فرش ریزتر و کیفیت آن بیشتر خواهد بود.
3- رفوگری چه نقشی در نگهداری فرش دارد؟
رفوگری روشی تخصصی برای ترمیم بخشهای آسیبدیده فرش است. با این کار میتوان عمر فرش را افزایش داد و ظاهر آن را به حالت اولیه بازگرداند.